De geschiedenis van de familie Blankespoor
In 1997 gaf Peter J. Blankespoor (geboren in 1946) opdracht aan Amorial te Tiel om een uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis van de familie Blankespoor uit te voeren. Het onderzoek bracht een indrukwekkende stamboom aan het licht die teruggaat tot het midden van de zeventiende eeuw en inmiddels ten minste twaalf generaties omvat.
De oorsprong van de familie ligt in de omgeving van Ede en Lunteren, waar de voorouders gedurende eeuwen hebben gewoond en gewerkt. Dankzij onderzoek in de archieven van Ede kon de familielijn worden teruggevoerd tot circa 1649. De oudste bekende voorouder is Maas Aartsen, geboren omstreeks 1649. Zijn zoon, Maes Aartsen, werd in 1675 in Ede geboren en trouwde met Aaltje Willems. Vanaf deze generatie konden de opeenvolgende afstammingslijnen nauwkeurig worden gereconstrueerd aan de hand van archiefstukken. Verder onderzoek naar eerdere generaties bleek helaas niet mogelijk, doordat de benodigde kerkelijke archieven ontbreken.
Een belangrijke gebeurtenis vond plaats in 1698, toen Maes Aartsen en zijn vrouw Aaltje Willems zich als lidmaten lieten inschrijven bij de Hervormde Kerk van Lunteren. Zij waren afkomstig uit Ede en vestigden zich in Lunteren. Vier jaar later werd hun zoon Gerrit in dezelfde kerk gedoopt. Met deze Gerrit wordt de stamreeks van de latere familie Blankespoor voortgezet.
De naam Blankespoor heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis. In Lunteren lagen de boerderijen en landgoederen Groot-Blankespoor en Klein-Blankespoor. De familie woonde op één van deze boerderijen en werd in officiële documenten vaak aangeduid als de bewoners van Blankespoor. In de oude klappers en registers is terug te vinden dat achter de naam van een voorouder werd vermeld dat hij afkomstig was van de boerderij Blankespoor. Bij een volgende registratie werd deze aanduiding echter als familienaam overgenomen. Daardoor veranderde de oorspronkelijke naam Aartsen geleidelijk in Blankespoor. Feitelijk ontstond de familienaam dus door een administratieve gewoonte of vergissing, waarbij de herkomst van de boerderij werd aangezien voor een vaste achternaam. Deze naam bleef vervolgens behouden en wordt tot op de dag van vandaag door de nakomelingen gedragen.
Nog altijd herinneren verschillende plaatsen in Lunteren aan deze oorsprong. Zowel Groot-Blankespoor als Klein-Blankespoor bestaan nog steeds en ook de Blankespoorsedijk draagt de naam van de historische boerderijen waaraan de familie haar identiteit ontleende.
De Hervormde Kerk van Lunteren speelt een centrale rol in de familiegeschiedenis. Veel geboorte-, doop- en huwelijksgegevens zijn via de kerkelijke registers teruggevonden. Overlijdensgegevens blijken echter vaak te ontbreken. Zo kon het overlijden van Hendrikje Floor, afkomstig uit een bekende Lunterse familie, ondanks uitgebreid onderzoek niet worden achterhaald. Zowel de tienjarentafels van Lunteren als die van Barneveld werden hiervoor geraadpleegd, maar zonder resultaat.
Tijdens het onderzoek kwamen verschillende opmerkelijke familieverhalen aan het licht. Zo bleek Hendrik Blankespoor uit de vierde generatie tweemaal met dezelfde vrouw te zijn gehuwd en ook tweemaal van haar te zijn gescheiden. Deze bijzondere geschiedenis kon worden bevestigd aan de hand van huwelijksakten, persoonskaarten en bevolkingsregisters.
Ook het onderzoek naar Jan Blankespoor uit de zesde generatie leverde uitdagingen op. Zijn geboorte werd wel teruggevonden in de klappers van Lunteren, maar de bijbehorende akten ontbraken op de beschikbare microfilms. Hetzelfde gold voor zijn overlijdensakte, waardoor niet alle gegevens volledig konden worden vastgesteld. Wel werd het huwelijk van Jan Blankespoor met Aartje Snel teruggevonden in de collectie Gelderse huwelijken van het Centraal Bureau voor Genealogie.
Uit de gevonden gegevens blijkt dat de familie Blankespoor generaties lang nauw verbonden was met het platteland. Vooral vanaf de derde generatie kwamen agrarische beroepen veelvuldig voor. Boeren, landarbeiders en andere beroepen die met landbouw en veeteelt te maken hadden vormden lange tijd de economische basis van de familie.
In de loop der eeuwen woonden familieleden achtereenvolgens in onder meer Lunteren, Ede, Barneveld,’s-Gravenhage, Wassenaar, Katwijk, Leersum, Veenendaal, Rhenen, Elst bij Utrecht,
Na de Tweede Wereldoorlog waagde één van de generaties de oversteek naar Toronto in Canada, zoals destijds veel Nederlandse gezinnen deden op zoek naar nieuwe kansen. Het verblijf in Canada bleek echter niet blijvend. De band met Nederland, de familie en het vertrouwde leven bleef sterk. Uiteindelijk keerde deze tak van de familie weer terug naar Nederland, waardoor de familiegeschiedenis zich opnieuw voortzette in het land waar haar wortels al eeuwen lagen.
Dankzij het onderzoek van 1997 werd een groot deel van de geschiedenis van de familie Blankespoor veiliggesteld. Hoewel sommige puzzelstukken door ontbrekende archieven waarschijnlijk nooit meer gevonden zullen worden, geeft de gereconstrueerde stamreeks een bijzonder inkijkje in ruim drieënhalve eeuw familiegeschiedenis. Het is een verhaal van boeren en landgoederen, van kerken en archieven, van emigratie en terugkeer, maar vooral van een familie die haar oorsprong vindt op een boerderij in Lunteren en waarvan de naam — ontstaan uit een aanduiding op een geboorte akte — tot op de dag van vandaag als familienaam voortleeft.
Bron: Armorial Tiel